» مقالات » نگهداری کالا » اجزای اصلی و جانبی سیستم ذخیره – بازیابی اتوماتیک

اجزای اصلی و جانبی سیستم ذخیره – بازیابی اتوماتیک

انبارهای ذخیره-بازیابی اتوماتیک

 

اجزای اصلی و جانبی سیستم ذخیره – بازیابی اتوماتیک

تکنولوژی انبارهای ذخیره – بازیابی اتوماتیک، بر اساس ویژگی های کالا، ابعاد و مشخصات زمین، میزان سرمایه گذاری، ظرفیت انبارش، قفسه بندی انبار و مقدار ارسال و دریافت مورد نیاز و بسیاری دیگر از فاکتورهای تاثیرگذار در کارآمدی تجهیزات، به اشکال مختلف و در نتیجه با ویژگی های متفاوت توسعه یافته است، لذا به کارگیری ترکیبات متفاوتی از تجهیزات، در این تکنولوژی، بر اساس شرایط و خواسته های متنوع مقدور خواهد بود. بدیهی است انتخاب هر گزینه، دربرگیرنده مزایا و معایب خاصی است و بر این اساس، لزوم به کارگیری روش هایی که متضمن بهینه نمودن ترکیبات مختلف باشد، کاملا ضروری به نظر می رسد که در این مقاله، مورد بررسی قرار می گیرد.

 

اختصارا، مهم ترین اجزای انبارهای ذخیره – بازیابی اتوماتیک، مطابق نمودار ذیل می باشد:

نمودار اجزای اصلی و جانبی سیستم های ذخیره - بازیابی اتوماتیک

 

قفسه

قفسه ها، ابزارهای ایجاد فضای انبارش هستند که در طرف یک راهرو به ارتفاع مورد نیاز تعبیه می گردند. قفسه های مورد استفاده در تکنولوژی انبارهای ذخیره – بازیابی اتوماتیک عموما از نوع خودسوله بوده و این سازه، توان تحمل بارهای ناشی از انباشت کالا در سلول ها، بار سقف و دیوارهای کاذب سالن را داراست، به طوری که ایجاد سالن انبار، از طریق احداث سوله و هزینه های مربوطه، الزامی نخواهد بود.

جنس قفسه

عموما در ساخت این نوع قفسه ها، به منظور مقابله با نیروی وارده ناشی از انواع بارهای ثقلی یا جانبی، از فولادهایی با گرید ST33 الی ST37 استفاده می شود که توسط ماشین آلات پروفیل سازی و تحت عملیات نورد سرد، تولید می گردند.

 

ویژگی های قفسه های خودسوله

     1-  امکان طراحی قفسه، با هدف تحمل بار بیش از 3000 کیلوگرم در هر سلول

     2- طراحی برای مقابله با بارهایی نظیر باد و زلزله، به عنوان یک ساختار سازه ای مستحکم

     3- کاهش چشمگیر سرمایه گذاری در زمین و زیربنای انبار، بدلیل استفاده از ارتفاع

     4- قابلیت احداث با ارتفاع بیش از 30 متر

     5- افزایش ظرفیت نگهداری و انبارش کالا نیبت به سایر انواع قفسه

     6- امکان افزایش قفسه و راهروهای جدید به موازات قفسه خودسوله قبلی

 

انوع قفسه مورد استفاده در تکنولوژی ذخیره – بازیابی اتوماتیک بر اساس عمق انباشت ماژول

انواع قفسه بر اساس عمق

 

در تکنولوژی ذخیره – بازیابی اتوماتیک، به کارگیری قفسه های خودسوله، سبب ایجاد حجمی متشکل از مکان های انبارش در ابعاد بزرگ، توسط ساختاری بهم تنیده از قفسه ها می گردد. یکی از اهداف مهم برقراری این سازه، بهره گیری حداکثری از فضاهای موجود است، لذا کمینه سازی تعداد راهروها (مسیر حرکت ماشین ذخیره – بازیابی) نیز تاثیر قابل توجهی در افزایش حجم قابل انباشت کالا خواهد داشت و بدین منظور در انبارهای ذخیره – بازیابی اتوماتیک، از سه نوع قفسه خودسوله استفاده می شود که بر اساس عمق انباشت ماژول ها ( تعداد ماژول قابل بارگذاری در پشت هم) عبارتند از:

  • یک ماژول در عمق
  • دو ماژول در عمق
  • چند ماژول در عمق

بدیهی است ویژگی فوق، تاثیر مهمی در تعیین نوع ماشین ذخیره – بازیابی دارد، به گونه ای که ماشین مذکور بایستی قابلیت انبارش، مطابق با عمق انباشت طراحی شده در قفسه را داشته باشد.

 

انواع قفسه مورد استفاده در تکنولوژی ذخیره – بازیابی اتوماتیک بر اساس سازه محصور کننده

الف- قفسه مستقل

از این نوع قفسه بندی هنگامی استفاده می شود که از قبل فضایی مناسب برای برپایی قفسه و تجهیزات انبار اتوماتیک وجود داشته باشد.

ب- قفسه خودسوله

این تکنولوژی در واقع یک سیستم قفسه بندی مخصوص است که سازه ی آن توان تحمل بارهای سقف و دیوار به طور مستقل از هر سازه ی دیگری دارا بوده و عموما به صورت مرتفع ایجاد می گردد.

 

 

انواع قفسه مورد استفاده در تکنولوژی ذخیره – بازیابی اتوماتیک بر اساس بازویی

بر اساس وزن ماژول و همچنین تعداد ماژول مورد نظر برای انبارش در یک سلول، از قفسه هایی با ساختار متفاوت استفاده می گردد به نحوی که برای انباشت بیش از یک ماژول (عموما دو تا سه ماژول) در یک سلول، قفسه با بازوی متقاطع، گزینه مناسب تری خواهد بود.

 

اجزای سازه ای در قفسه های خودسوله

قفسه های مورد استفاده در انبارهای ذخیره – بازیابی اتوماتیک، به دلیل ضرورت برخورداری از قابلیت بارگذاری بارهای سنگین (بیش از 3000 کیلوگرم در هر سلول)، بایستی کلیه ویژگی های یک ساختار سازه ای، شامل ستون ها، تیرهای افقی، بادبندها و اتصالات مربوطه را داشته باشند بدیهیست اجزای مذکور، بر اساس انواع بارهای و تنش های قابل وقوع، محاسبه و طراحی می گردند.

در این نوع ساختار سازه ای، به منظور اتصال صفحه ستون ها به فونداسیون، از پیچ هایی استفاده می نمایند که سایز و آلیاژ پیچ ها، بر اساس مقاومت مورد نیاز، برآورد و تعیین می شود.

 

برای برپایی و نصب صحیح قفسه ها بایستی محل تک تک پیچ ها توسط دوربین ترازیاب و با دقت زیاد تعیین گردد (به منظور تسریع در عملیات ترازیابی می توان از جیگ و فیکسچر نیزه بهره گرفت). علت اصلی اهمیت نصب دقیق سازه مذکور، بهره گیری از ماشین آلات اتوماتیک به منظور عملیات بارگذاری و باربرداری داخل سلول ها می باشد که در صورت عدم رعایت دقت کافی و بروز انحراف از خط قائم، احتمال برخورد با قفسه ها و خسارات ناشی از تصادم جود خواهد داشت همچنین ضروری است مراحل ساخت قفسه ها نیز دقیقا مطابق با استانداردهای مربوط انجام شود. این نوع قفسه بندی، برای برپایی، نیازمند بستری مناسب است که قابلیت تحمل بارهای استاتیک وارده ( بارهای حاصل از چینش کالا و کمانش های پس از بارگذاری) و توزیع یکنواخت بار در سطح را داشته باشد، لازم بذکر است این سازه نیازی به ستون یا تیرهای باربر ندارد و عملکرد کلیه ستون ها، در سازه خودسوله، مشابه خواهد بود. بدیهیست مسیر حرکت تجهیزات حمل و سازه کف انبار نیز باید از لحاظ اعواج های ناشی از بارهای دینامیکی مورد توجه طراحان قرار گیرد.

 

مبانی احداث سازه کف و اهمیت پوشش کف در انبار ذخیره – بازیابی اتوماتیک

در این قسمت به طور اختصاری، به مسائلی که در روند احداث سازه کف و پوشش مربوطه موثرند، پرداخته ایم. اولین مولفه ای که تاثیر قابل توجهی بر کیفیت سازه دارد، کف سازی و فونداسیون می باشد که عملکرد مناسب سازه انبار به آن وابسته است. لذا به علت لزوم دقت بالا و شرایط خاص سازه کف و فونداسیون، کنترل های کیفی دقیق حین اجرا، امری حیاتی خواهد بود. اصولا هر یک از عناصر تشکیل دهنده انبار بایستی در سطح کیفیت مطلوب، طراحی شوند به نحوی که نقش خود را به طور کامل و صحیح ایفا نمایند، بنابراین هم طراح وهم مجری سازه، باید شرایط اجرای کار را به بهترین شکل ممکن فراهم می آورند و بی توجهی در لحاظ نمودن مشخصات و الزامات فنی، برای ایجاد کف انبارهای مرتفع، با این استدلال که حصول شرایط مطلوب و دقیق، غیرممکن و غیرواقعی است، ممکن است به بروز نقائص جبران ناپذیری در سازه کف منجر شود.

 

انواع بار وارده بر سازه کف انبار

سازه کف، با هدف تحمل وزن تجهیزات حمل و سایر عناصر داخل انبار طراحی می شود، لذا کف انبار باید قادر به پشتیبانی بارهای سازه و کل ماشین آلات انبار باشد. اصولا دو نوع بار اصلی که بر سازه انبار اعمال می گردد که عبارتند از:

الف- بار ایستا

بار ایستا، ناشی از اجزاء ثابت سازه بوده و می تواند به شکل بار نقطه ای بر سازه کف وارد شود. اصولا بار زیر پایه ستون قفسه ها، که از نوع بارهای نقطه ای است، با شدت بسیار زیاد و به صورت متمرکز بر یک سطح کوچک اعمال می شود و این بار انتقال یافته از ستون بر سازه کف انبار، می تواند تا بیش از 8 تن نیز باشد که نهایتا به طور یکنواخت در سراسر سطح کف انبار اعمال خواهد شد. این بارها برای اکثر مجریان پروژه های ساختمانی نگران کننده هستند زیرا مادامی که بار به صورت نقطه ای بر یک سطح اعمال شود، احتمال بروز گسست در ساختار سازه وجود خواهد داشت.

 

ب- بار پویا

بارگذاری های پویا در اثر جابجایی دستگاه ها و تجهیزات حمل در داخل انبار و در طول راهروها، اعمال می شوند و در محاسبات بارگذاری نیز لحاظ می گردند. این نوع بار معمولا بسیار تاثیرگذار بوده و به طور قابل ملاحظه ای، به نوع تجهیزات حملی که مورد استفاده قرار می گیرد، وابسته می باشد. این نوع بار، در انبارهای اتوماتیک (به دلیل استفاده از ماشین ذخیره – بازیابی) می تواند به حدود 20 تن نیز برسد که بر یک سطح کوچک، یعنی ناحیه زیر چرخ های مستقر روی ریل تعبیه شده در کف سالن، متمرکز می شود لیکن اثر این بار به دلیل توزیع آن در سرتاسر ریل به حداقل می رسد.

 

در مقاله بعدی به اهمیت و ویژگی های کف مناسب انبار، جزییات پوشش کف، لایه ی نهایی کف و روش اجرا و تسطیح بتن کف خواهیم پرداخت و همچنین در مورد دیگر موارد اجزای اصلی و جانبی انبارهای ذخیره – بازیابی اتوماتیک صحبت خواهیم کرد.

 

منبع: کتاب کاربرد تکنولوژی های نوین در لجستیک انبار با تاکید بر انبارهای اتوماتیک ( محسن قانون و مهدی خسروانی)

 www.ozhanco.com

 

مقالات مرتبط:

 طراحی سیستم های ذخیره و بازیابی بار واحد مکانیزه چه نوع دسته بندی هایی از انبار وجود دارد؟ مدیریت و قفسه بندی انبار کوچک فضای فیزیکی انبار انبار مکانیزه چیست؟
طراحی سیستم های ذخیره و بازیابی بار واحد مکانیزه معایب و مزایای مدیریت انبار  مدیریت و قفسه بندی انبار کوچک  فضای فیزیکی انبار انبار مکانیزه چیست؟

 

 

نویسنده: شیدا عمادی

بازگشت به لیست
مشاوره رایگان و کارشناسی تخصصی