» مقالات » نگهداری کالا » اهمیت و ویژگی پوشش کف مناسب انبار

اهمیت و ویژگی پوشش کف مناسب انبار

 اهمیت و ویژگی پوشش کف مناسب انبار

اهمیت و ویژگی پوشش کف مناسب انبار

منظور از پوشش کف مناسب، مقاومت در برابر بارگذاری و انتقال صحیح بار، از کف انبار به سمت پایین (زمین) است به نحوی که بارها به خاک زیر پی منتقل شوند. این امر برای هر دو نوع بار دینامیکی (بارهای تولید شده توسط حرکت و جنبش دستگاه) و بارهای استاتیکی (بارهای تولید شده ناشی از وزن ستون های قفسه) صادق است، لذا پوشش کفی مناسب خواهد بود که قدرت و ثبت مورد نیاز را برای پاسخگویی به این خواسته داشته باشد. قبل از شروع به اجرای کف انبار، مطالعه و تعیین مقاومت بستر یا لایه مقاومی که استحکام و پایداری را تامین کند، ضرورت دارد (مطالعه مکانیک خاک). معمولا مشخصات مکانیکی بسترها بسیار متغییر بوده و مشاهده تفاوت عمده، بین مکانیک خاک دو نقطه بسیار نزدیک به هم، دور از ذهن نیست، لذا مطالعه میدانی و نمونه برداری از عمق خاک، برای شناخت دقیق مشخصه های مکانیک محل پروژه، الزامی خواهد بود و همچنین حصول اطمینان از قابلیت عملکرد مناسب بستر، در رابطه با انتقال بار قرار گرفته روی سطح کف انبار، امری ضروری است و بر اساس نتایج این آزمایشات، محل دقیق ناحیه ای که قابلیت احداث انبار را دارد مشخص می گردد.

مهم ترین پارامترهایی که در حین مطالعه بستر در نظر گرفته می شوند عبارتند از:

  • مقاومت فشاری بستر
  • میزان تمایل بستر به لغزش
  • ظرفیت جذب آب

 

بدیهی ست بر اساس ملاحظات مندرج در نتایج مکانیک خاک، مشخصات فونداسیون متناسب با آن، تعیین می شود. به طور کلی فونداسیون ها می توانند به صورت منفرد با استفاده از صفحات نگه دارنده ثابت و یا به شکل نواری با نوارهایی به عرض های مختلف و در موارد خاص، به صورت یکپارچه اجرا شوند.

تعیین ویژگی های کف، نیازمند برآورد موقعیت دقیق پایه های قفسه ها می باشد، به گونه ای که بار نقطه ای متمرکز ناشی از قفسه ها، در محاسبات منظور شده و بر اساس لنگر خمشی ایجاد شده در زیر سطح پایه ها، عمق و مشخصات فونداسیون تعیین می گردد.

 

در محاسبات بارگذاری، گستره وسیعی از انواع بارهای وارده به کف لحاظ می گردد که از آن جمله، وزن ناشی از چینش مازول های بارگذاری شده در سلول ها می باشد، که خود تابعی از تعداد سلول تولید شده، تعداد ردیف قفسه و تعداد راهروهای مورد نیاز، بر اساس نتایج طراحی است.

ذیلا مثالی از برآورد غیربهینه، تعداد سلول های مورد نیاز و وزن قابل انبارش در سلول های قفسه بندی، ارائه شده:

  • حداکثر تناژ قابل انبارش در هر سلول: 3 تن
  • متوسط ارتفاع هر سلول: 150 سانتی متر
  • ارتفاع شبکه قفسه خودسوله: 30 متر (متغییر مستقل)
  • تعداد سلول ها در یک ستون: 20
  • وزن یک ستون از سلول قفسه خودسوله: 60 تن
  • متوسط طول انبار: 100 متر (متغییر مستقل)
  • متوسط عرض هر سلول برای 2 پالت: 250 سانتی متر
  • کل تعداد ستون سلول ها: 40
  • کل وزن قابل انبارش در یک ردیف قفسه: 2400 تن (مبنای برآورد تعداد ردیف قفسه مورد نیاز در انبار)

 

عملیات احداث کف انبار که روی خاک بستر انجام می شود، به صورت معمول شامل زیر اساس های متشکل از ترکیبات فشرده و مقاوم در برابر بار می باشد که به منظور پشتیبانی از فشارهای وارده بر این لایه، از دال بتنی در سطح رویی بستر نیز استفاده می گردد.

 

اصولا دال های بتنی دارای مقاومت فشاری بالا و در عین حال استحکام کششی پایین می باشند. در طول مدت عمل آوری دال ها، بتن منقبض می شود ولی مخلوط مصالح زیر بستر الزاما این رفتار انقباضی را ندارد، لذا انقباض های مذکور سبب بروز تنش هایی می گردد که می تواند منجر به شکستن اتفاقی و ایجاد خیز نامتعارف در بتن دال شود. برای به حداقل رساندن این مشکل، حصول اطمینان از صاف و هموار بودن سطح بستری که دال بتنی روی آن قرار داده می شود ضروریست.

در مرحله بعد، یک غشا یا لایه فیلم بین زیر اساس بستر و خود بستر، به منظور کاهش اصطکاک بین دو سطح قرار می گیرد. در طی فرآیند عمل آوری (خشک شدن) بتن، این فیلم اجازه می دهد تا دال به صورت مستقل حرکت نماید همچنین به عنوان یک مانع در برابر کاهش رطوبت و از دست رفتن آب بتن، در عمل آوری بهتر بتن نیز ایفای نقش می کند. یکی دیگر از راهکارهای کاهش پتانسیل شکست ناشی از خمش، قرار دادن یک لایه مش توری تقویت کننده سبک در نزدیک سطح می باشد، این روش اجازه می دهد که برای عملیات ساخت و ساز، از دال های بزرگ تر با اتصالات کمتر استفاده شود. عملیات تقویت می تواند با استفاده از میلگردهای فولادی نیز انجام شود که علی رغم وجد انقباضات اجتناب ناپذیر بتن، در طول پروسه اجرا، سبب افزایش مقاومت لایه ترمیم شده، می گردد.

البته حتی در صورت اعمال کلیه موارد فوق و رعایت نهایت دقت در ساخت بتن، باز هم بروز ترک در دال های ترمیم شده، محتمل خواهد بود. در صورت بروز این ترک ها و عدم رفع (پر کردن) علی رغم ترمیم صحیح، با توجه به شکل نامنظم ترک ها، همواره بروز معظلاتی در حین نوسان کف، تحت اثر بارهای وارده، ممکن خواهد بود. ترک خوردگی کف، اغلب ناشی از ظاهر شدن این درزها در مکان های خاص است و باید دال بتنی در امتداد ترک، به عمق 3/1 تا 4/1 ضخامت لایه، برش داده شود و سپس اقدام به ترمیم ترک برش خورده نمود.

 

درز انبساط در کف سازی

درزهای انبساط که به صورت نوارهای منفرد، در سازه کف ایجاد می شوند، به علل مختلفی به کار می روند که از آن جمله، مقابله با تغییر حجم سازه، ناشی از تغییرات دمایی و یا عدم امکان تکمیل عملیات بتن ریزی در یک روز و ادامه بتن ریزی در روزی دیگر است.

صرف نظر از الزام ایجاد درزهای انبساط در سازه کف انبارها، این درزها می تواند به عنوان یک عامل مشکل آفرین نیز عمل کند، زیرا در اثر حرکت مداوم تجهیزات و دستگاه های حمل روی کف، احتمال گسترش درزهای انبساط وجود دارد، لذا برای جلوگیری از لغزش سطح زیر دال بتنی، درزها بایستی به روش های مختلف به بستر کف اتصال یابند.

این اتصالات باید از یک طرف دارای انتهای آزاد باشد که به لحاظ اجرایی معمولا دو سوم عمق درز را با یونولیت پر می کنند و مابقی عمق درز توسط مواد پلی یورتان پر می شود که این اقدام منجر به حفظ عملکرد صحیح درز می گردد و انقباض و انبساط بتن با مشکل مواجه نخواهد شد. اصولا عرض درزهای انبساط باید متناسب با ضخامت دال در نظر گرفته با مشکل مواجه نخواهد شد.

اصولا عرض درزهای انبساط باید متناسب با ضخامت دال درنظر گرفته شود که مطابق آیین نامه بتن ایران، نسبت عمق به عرض درز عدد 5/1 می باشد. درزها، می توانند در هر محلی قرار گیرند ولی اغلب ترجیح داده می شود برای جلوگیری از رخ دادن بارگذاری های خیلی بزرگ روی سطح، در محلی دورتر از محل پایه قفسه انبار، اجرا گردند.

 اهمیت و ویژگی پوشش کف مناسب انبار

 

لایه ی نهایی کف

سومین لایه ی کف، لایه ی نهایی است. این لایه روی زیراساس و دال بتنی ایجاد می شود و ساختاری یکپارچه داشته و به منزله سطح تردد سالن خواهد بود. به طور معمول، لایه ی نهایی، متشکل از مخلوط بتن گرانولیتی با ضخامت 50 میلی متر می باشد. صیقلی بودن، سختی و مشخصات فیزیکی این مواد، یکی از مهم ترین عوامل اطمینان به کارآمدی سازه ی کف است که می تواند مقاومت مطلوب را در زمان تردد تجهیزات حمل سازد.

اصولا زمان اجرای لایه نهایی به لحاظ احتمال وقوع گیرش ثانویه در دال کف از تصمیمات تاثیرگذار بر کیفیت کف می باشد. البته این لایه را می توان به طور مستقل و جداگانه در دال خشک شده نیز اجرا کرد، برای این منظور، نیاز به لایه ی نهایی با حداقل ضخامت حدود 125 میلی متر می باشد اما در این حالت نیز یک لایه ی جدید از بتن، با همان مشکلات خمش و شکنندگی وجود خواهد داشت. از آنجایی که عملکرد و انقباض لایه ی نهایی، به صورت مستقل است، لذا باید از یک لایه فیلم یا پوسته غشایی جدید که به صورت لایه ای یکنواخت و بدون هر گونه درز باشد بهره گرفت.

لازم بذکر است در صورت اختلاط بتن با قیر با استفاده از مواد پلیمری در سطح گسترده، می توان به کیفیت بالایی دست یافت، همچنین در صورت استفاده از یک لایه رزین مصنوعی با ضخامت 3 میلی متر، کیفیت پوشش کف انبار، بسیار مطلوب خواهد بود. اصولا به کارگیری رزین ها، به دلیل قابلیت انعطاف پذیری بالا و ظرفیت الاستیک بیشتر برای جذب تغییر شکل و بازگشت به شکل اولیه پس از باربرداری، بسیار راه گشا است، اما باید قبل از کاربرد رزین، از پایداری عملکرد آن اطمینان یافت.

بنابراین دستیابی به کف انبار مناسب، نیازمند دقت خاصی است و در طول مدت استفاده از آن، باید تمهیدات کافی، جهت تعمیر و نگهداری کف انبار، به ویژه در محل درزهای انبساط، به عمل آورد.

 

روش اجرا و تسطیح بتن کف

در قسمت قبل، پیرامون مفاهیم اساسی و اجزا تشکیل دهنده ی کف انبار، بحث گردید. گام بعدی، نحوه ی اجرا و تسطیح بتن کف می باشد. پس از آماده سازی سطح بستر و فونداسیون، مرحله بعد، اخذ تصمیم در رابطه با روش قالب بندی و اجرای کف می باشد که این امر به طور قابل ملاحظه ای به قابلیت تحمل بار کف وابسته خواهد بود. اجرای سازه ی کف با استفاده از قالب بندی بتن، توسط پروفیل قوطی و حرکت دستگاه غلتک روی سطح انجام می شود. این روش یک اجرای معمولی است و اگرچه غلتک می تواند به ایجاد سطحی صاف کمک کند، لیکن سطح مورد نظر به طور کامل صیقلی نخواهد بود و نیاز به عملیات پرداخت مجزا نیز دارد. با توجه به اینکه مقاومت بتن در هر مرحله از اجرا، به تدریج بیشتر می شود، لذا عمل آوری صحیح بتن، برای حصول به کیفیت مطلوب، امری اجتناب ناپذیر خواهد بود. همچنین نوع قالب استفاده شده نیز تاثیر زیادی بر این موضوع دارد برای کف هایی که قابلیت تحمل بار کم و ناچیز را دارند، می توان از قالب های چوبی نیز استفاده کرد، اما اگر تحقق مقاومت بالا مد نظر باشد، استفاده از قالب های فلزی الزامی است.

 

منبع: کتاب کاربرد تکنولوژی های نوین در لجستیک انبار با تاکید بر انبارهای اتوماتیک ( محسن قانون و مهدی خسروانی)

 www.ozhanco.com

 

مقالات مرتبط:

 طراحی سیستم های ذخیره و بازیابی بار واحد مکانیزه چه نوع دسته بندی هایی از انبار وجود دارد؟ مدیریت و قفسه بندی انبار کوچک فضای فیزیکی انبار انبار مکانیزه چیست؟
طراحی سیستم های ذخیره و بازیابی بار واحد مکانیزهاجزای اصلی و جانبی سیستم ذخیره – بازیابی اتوماتیک  مدیریت و قفسه بندی انبار کوچک فضای فیزیکی انبار انبار مکانیزه چیست؟

 

نویسنده: شیدا عمادی

بازگشت به لیست
مشاوره رایگان و کارشناسی تخصصی