وبلاگ
آشنایی با انواع انبارها و عوامل موثر در طراحی ساختمان آنها |اوژن
آشنایی با انواع انبارها و عوامل موثر در طراحی ساختمان آنها
انبار محلی برای نگهداری کالا و مواد است. در صنعت، از انبارها برای ذخیره مواد اولیه، کالاهای نیمه ساخته، محصولات تولیدی، قطعات یدکی ماشینآلات و حتی اجناس اسقاطی استفاده میشود. در حوزه تجارت نیز، انبار محلی برای نگهداری کالاهای خریداری شده تا زمان فروش است.
نکته: درباره انتخاب قفسه انبار مناسب بیشتر بدانید.
انواع انبارها
انبارها بسته به نوع کاربری و شرایط نگهداری اقلام به چند دسته تقسیم میشوند:
- انبار مسقف بسته: دارای سقف و دیوارهای کامل برای نگهداری اقلام حساس که نیاز به حفاظت کامل در برابر شرایط محیطی دارند.
- انبار سرپوشیده باز: دارای سقف ولی فاقد دیوارهای جانبی؛ مناسب برای اقلامی که در برابر باد و تهویه حساس اند اما باید از باران و آفتاب محافظت شوند.
- انبار روباز: فضای باز ذخیره سازی برای اقلامی که تغییر شرایط جوی (نور خورشید، باران و برف) آسیبی به آنها وارد نمیکند.
درباره تفاوت قفسه پالت راک و قفسه پالت راک اتوماتیک شرکت اوژن بیشتر بدانید
انواع موجودی انبار
اقلام موجود در انبار، چه در حوزه تولیدی و چه تجاری، معمولاً در پنج گروه اصلی طبقهبندی میشوند:
- مواد اولیه (خام): موادی که مستقیماً در تولید محصول بهکار میروند.
- مواد و لوازم مصرفی: اقلامی که به صورت غیرمستقیم در تولید یا خدمات جانبی استفاده میشوند (مانند کاغذ، ملزومات اداری یا مواد بسته بندی).
- کالاهای نیمه ساخته: محصولاتی که تغییراتی در مواد اولیه آنها ایجاد شده اما هنوز به مرحله نهایی تولید نرسیدهاند.
- کالاهای آماده: محصولات تکمیل شده و قابل عرضه در بازار.
- کالاهای خریداریشده برای فروش: اقلامی که بدون تغییر در انبار نگهداری میشوند تا مستقیماً عرضه گردند (مانند کالاهای فروشگاهی).
اهداف و وظایف انبارداری
انبارداری فرایندی است برای دریافت، نگهداری و تحویل بهموقع مواد و کالاها بر اساس دستورالعملها و مقررات سازمان. وظایف اصلی انبارها عبارتند از:
تامین و نگهداری بهموقع کالاها و مواد مورد نیاز سازمان
کنترل دقیق موجودی و مصرف اقلام
جلوگیری از کمبود یا انباشت بیرویه موجودی
ایجاد نظم و دسترسی سریع به کالاها
مقاله انبارگردانی و کنترل موجودی های انبار را مطالعه نمایید.
تقسیم بندی انبارها
انبارها را میتوان بر اساس معیارهای مختلف دستهبندی کرد:
از نظر نوع کالا: معمولی، مواد شیمیایی، کالاهای فاسد شدنی، مواد فلهای، مواد قابل اشتعال یا انفجار
از نظر ساختمان: روباز، مسقف و بسته، سرپوشیده بدون دیوار
از نظر عملکرد: دستی یا ماشینی
اصول طراحی و ساخت انبار
در طراحی انبار باید استانداردهای ایمنی، فنی و کاربردی رعایت شود:
احداث انبار بالاتر از سطح زمین اطراف
استفاده از مصالح غیر قابل اشتعال در سقف و دیوارها
کف انبار مقاوم، غیر لغزنده، نفوذ ناپذیر و دارای شیب ملایم برای خروج آب
تهویه و سیستم هوارسانی متناسب با حجم انبار
سیمکشی توکار و تجهیزات ضد جرقه
دربها و پنجرههای فلزی مقاوم و ایمن
فاصله مناسب بین ردیف کالاها و رعایت مسیر تردد وسایل نقلیه
تجهیز کامل به وسایل اطفای حریق
نکات مهم در چیدمان و استقرار کالا:
برای استفاده بهینه از فضای انبار و افزایش ایمنی باید نکات زیر رعایت شود:
چیدمان عمودی و استفاده از ارتفاع انبار
جداسازی کالاهای ناسازگار و نا همجنس
قرار دادن اجسام سنگین در طبقات پایینتر
رعایت اصل دسترسی سریع به کالاهای پرمصرف
حفظ فاصله کالاها از دیوار و سیستمهای ایمنی (مانند آبفشانها)
استفاده از تجهیزات مناسب برای جابجایی کالاهای سنگین
رعایت اصول بستهبندی و استحکام در چیدمان
جمعبندی
انبارداری صرفاً به ذخیرهسازی محدود نمیشود؛ بلکه مجموعهای از اصول مدیریتی، فنی و ایمنی را شامل میشود که هدف آن حفظ کیفیت اقلام، دسترسی سریع و استفاده بهینه از فضا است. طراحی و اجرای صحیح انبار، نقش مهمی در بهرهوری سازمانها، کاهش هزینهها و تداوم جریان کار ایفا میکند.
اوژن ، کیمیاگر فضا در دنیای بایگانی اسناد و انبار کالا
منبع: www.ozhanco.com